 |
İngiltere’de otomobil
fiyatları diğer Avrupa ülkelerine göre
oldukça yüksektir. Ancak büyük bir pazarlık
payı bırakılmıştır. 1.el araba satışlarında
bile liste fiyatlarından yüklü indirimler
yapılabilmektedir. Bu yüzden pazarlık
yapmanızı şiddetle tavsiye ederiz. İster 0
km ister kullanılmış araba da olsun Diesel
araç almanızı öneririz. Her ne kadar
İngiltere’de benzin ile mazot fiyatları
arasında derin bir fark olmasa bile Diesel
otomobiller yaklaşık %30-40 daha az yakıt
harcamaktadırlar.
BİRİNCİ EL OTOMOBİLLER
Her ülkede 1.el otomobil fiyatları arasında
farklılıklar yaşanmaktadır. Bunun nedeni de
döviz kurlarının farklı olması ve
otomobillerdeki donanımın farklı olmasıdır.
Standart donanıma dahil olanlar otomatik
pencereler ve aynalar, radyo/teyp/cd,
otomatik direksiyon, ABS, Air Bag, deri
koltuk, klima vsdir . Pek çok firma bu
donanımı standart olarak kabul eder ve
bunların dışındaki eklenmek istenenler için
ekstra ücret talep eder. Arabanıza
eklettiğiniz her özellik onun değerini
yükseltmekte ve ileride daha kolay
satılabilmesini sağlamaktadır. Yeni otomobil
satın alanları tehdit eden en büyük faktör
araçların çok kısa bir süre içinde değer
kaybetmesidir. Arabayı satın aldığınızın 1
gün sonrasında arabayı satmaya kalktığında
aracınız en az %10 değer kaybetmiş
olacaktır. Yeni araçların değeri hızla
düşmektedir. 1. yılında aracınız %25 değer
kaybeder, 2. yılında bu yaklaşık %35’tir. 5
yıl sonra aracınız o kadar değer
kaybetmiştir ki, birine rahatlıkla hediye
edebilirsiniz. Bu nedenle İngiltere’de 2. el
araba fiyatları çok ucuzdur.
İngiltere’de araba almak,
İngilizler için çok kolaydır. Her ailede
neredeyse 2 araba vardır. Sıradan bir
belediye şöforü, son model bir arabayı
sadece 3-4 aylık maaşıyla alabilir. Aynı
meslekten biri Türkiye’de aynı arabayı 2
yıllık maaşıyla alabilmektedir. Yaşam
standartına göre araba fiyatlarının ucuz
kalması, düşük banka kredileri ve
promosyonlar, herkesin 1. el araba almasını
teşvik eder. Çünkü 1. el araba aldığınızda 3
yıllık bakım garantisinden
yararlanmaktasınız. 2. El araba aldığınızda
her gün bir başka sorunuyla uğraşmak
durumunda kalabilirsiniz.
Bir arabanın fiyatı arabanın
imalat fiyatı+ satıcının karı+araba vergisi
+ %17.5 KDV’dir. Ayrıca nakliyat, plaka,
paspaslar ve motorlu taşıt vergisi için de
ekstra ücretler ödersiniz. Nakliyat
ücretleri son yıllarda hızlı bir artış
yaşamıştır. Otomobil bayilerinden fiyat
alırken aracın katalog fiyatını değil,tüm
ayrıntılarla birlikte kaça mal olacağını
öğrenin ki bütçenizi ona göre ayarlayın.
1.el araba almanın en büyük
avantajlarından birisi de kuşkusuz garanti
süresidir. Bazı üreticiler km’ye
bakılmaksızın dört yıllık garanti süresi
tanırken, bazıları da ücret karşılığında
garanti süresini uzatmaktadır.
Her iki üç yılda bir araba
değiştiriyor ve uzun kilometreler kat
ediyorsanız, uzun garanti süresine sahip bir
araç satın alın veya ekstra ücret ödeyerek
garanti süresini uzatın. Ancak aklınızda
bulunsun otomobil bayileri garanti belgesi
olan araçlara servis vermemek için çok
çeşitli kaçış yolları bulmakta uzmandırlar.
İKİNCİ EL OTOMOBİLLER
İngiltere’de 2.el otomobil almak çok
mantıklı bir seçimdir. Özellikle düşük
kilometrede, 1 seneden az kullanılmış
otomobilleri yenilerine göre %25 daha ucuza
satın alabilirsiniz. İngiltere’de bir
otomobil bayiini terk ettiği anda değerinin
en az %10’unu kaybeder.
İngiltere’de 2.el otomobil satın alınırken
dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
1- Aracın fenni muayenesi (MOT) ne zaman
dolmaktadır. Fenni muayenesinin dolmasına
1-2 ay kalmış olan veya süresini doldurmuş
olan araçların sahiplerinden yeni MOT
belgesi isteyin.
2- Araçta ciddi bir hasar olup olmadığını
muayene belgesinden veya AA, RAC gibi otoyol
yardım kuruluşlarından öğrenin.
(www.theaa.co.uk)
3- Aracın mekanik kısımlarının ve gövdesinin
sağlam olduğuna dikkat edin. Aksi halde
aracınız bir sonraki MOT muayenesini geçemez
ve hurdaya ayrılır.
4- Aracın fiyatının makul olup olmadığını
(www.parkers.co.uk) adresinden kontrol edin.
5- Aracın ROAD TAX (yol vergisinin) ne
zamana kadar geçerli olduğunu kontrol edin.
Yol vergisi olmayan araç için sizin vergi
ödemenizin bir anlamı yoktur. Bir çok 2. el
satıcısı road tax ı kendisi ödeyerek aracı
satmaktadır.
İngiltere’de ikinci el otomobiller
galerilerden, şahıslardan, araba
pazarlarından ve bir de açık arttırmalardan
satın alınabilir. Açık arttırmalarda
arabalar çok ucuza satılmaktadır ancak aracı
çalıştırıp kontrol etme şansınız olmaz.
Oto tamir atolyelerinde bazen çok uygun
araçlar olmaktadır. Ancak yabancı olduğunuzu
anlarlarsa sizi kazıklamaktan geri
kalmazlar. Londra’da çok sayıda Türk tamirci
vardır. Onların Türk olması
kazıklamayacakları anlamına gelmez.
MOTORLU ARAÇLARIN KAYIT ETTİRİLMESİ
İngiltere’de trafiğe çıkacak tüm araçların
DVLA’ya ( Driver and Vehicle Licencing)
kayıt ettirilmesi gerekmektedir. Yeni satın
alınmış araçların kayıt işlemleri, aracı
satan oto acentasınca yapılacaktır. Eğer
2.el bir araç satın alıyorsanız, araç daha
önceden kayıt ettirilmiş olacaktır. Aracın
kayıt belgesi size teslim edilmelidir.
Satıcının size aracın kayıt belgesini
vermesi, aracın ona ait olduğunu kanıtlamaz.
İleride herhangi bir problem yaşamamanız
için ( Çalıntı araç satın almamanız için )
aracın alım faturasını da görmek
istediğinizi söyleyin. İkinci el araç satın
alanların, oto ruhsatının arka kısmındaki
değişiklikler bölümünü doldurup, satıcının
ve alıcının imzalaması ve DVLA’ye
postalamaları gerekir. DVLA adresi araç
ruhsatlarında mevcuttur.
İngiltere’de bir aracın yaşını plakasına
bakıp anlayabilirsiniz. Hatta plaka
numaraları ikinci el araç fiyatlarını bile
etkilemektedir. İngiltere’de plaka numarası
bir çılgınlıktır. Bazı şirketler sırf plaka
numarası satımıyla uğraşmaktadır. The Sunday
Times, Exchange&Mart gibi araba dergilerinde
satılık plaka ilanlarına rastlayabilirsiniz.
En popüler plakalar A1, RU12, FU2’dir. Bazı
plaka numaraları açık arttırmayla bile
satılır. Aracınızı değiştirirken, plaka
numaranızın değişmesini istemiyorsanız
belirli bir ücret karşılığında plakanız aynı
kalabilir. DVLA, sürücülere ücret
karşılığında diledikleri bir plakayı satın
alma şansı tanımaktadır. Yani plakasına
ismini yazanların yalnızca Türkiye’de
olduğunu sanıyorsanız çok yanılıyorsunuz.
İngiltere’de 2001 yılına kadar araçlar
harf+üçhanelirakam ve ve 3 harften
oluşmaktaydı.
Örnek: M767
XCF
Burada M harfi aracın ait
olduğu yılı (1995) belirtmektedir. Buna göre
M harfi 1995, N harfi 1996, P harfi 1997 R
ve S harfi 1998, T-V harfi 1999 yıllarını
göstermektedir.
2001 den itibaren arabalar şu şekilde
plakalandırılmıştır: Önce aracın satıldığı
bölgeyi tanımlayan 2 harf, sonra ait olduğu
yılı tanımlayan 2 rakam ve ardından 3 harf.
Örnek: TU02 TRF
Burada 02 aracın 2002 yılına ait olduğunu
göstermektedir. TU aracın satıldığı yörenin
kısaltılmış adıdır. Bazı yörelerde çok araba
satıldığı için araç yılı 50’li şekilde
değişik biçimde gösterilir. Örneğin TU
bölgesinde 2002 yılında 02 rakamlı tüm
plakalar tükendiğinde 52 plakalar devreye
girer.
Örnek TU52 TRF.
ARAÇ MUAYENELERİ&TEST SERTİFİKASI
İngiltere’de tüm araçlar yılda bir kez fenni
muayeneden (MOT-Motor Test) geçmek
durumundadır. Bunu sakın Türkiye’deki fenni
muayene ile karıştırmayın. Aracınız cidden
çok sıkı bir şekilde testten geçecektir.
Gövdesi önemli ölçüde çürümüş veya şasisi
(iskeleti) yıpranmış olan araçlar testte
kalır.
MOT testinde ayrıca aracın, fren tutma
yeteneği, lastikler, yağ yakıp yapmadığı,
egzoz dumanı testi, ışık testleri, el freni
testi, araç camlarının sağlam olup olmadığı
kontrol edilir. İngiltere’de MOT testi çok
önemlidir. Türkiye’deki gibi ayak üstü
kontrol söz konusu değildir. Ayrıca testi
yapan firmaya el altından 3-5 kuruş vermeniz
de söz konusu olamaz.
Test ücreti 30 sterlin civarındadır. Bazı
garajlar daha düşük ücretler de
verebilmektedir. Eğer aracınız testi
geçebilirse “MOT Sertifikası elde eder.
Ancak test başarısızlıkla sonuçlanırsa size
bir inceleme raporu verilir. Bu raporda
aracınızın kusurlu kısımları yazılıdır.
Kusurlu bulunan araçların trafiğe çıkması
yasaktır. Derhal bir teknik servise
götürülerek kusurların düzeltilmesi gerekir.
Aracın kusurlu kısımları eğer muayeneyi
gerçekleştiren servis tarafından tamir
edilirse de yeniden test ücreti ödenerek
teste tabi tutulmazsına gerek duyulmaz.
İngiltere’de trafikte geçerli bir test
sertifikası olmayan araç kullanmak yasalara
aykırıdır. Bu aracı ancak evinizden en yakın
teknik servise tamire götürmek için
kullanmanıza izin verilir. Test sertifikası
olmadan motorlu taşıt vergisi ödenemez.
Geçerli test sertifikanızı kaybetmeniz
durumunda, muayeneyi yaptırmış olduğunuz
servise giderek yenisini çıkartabilirsiniz.
İkinci el otomobil satın alırken ne kadar
ucuz olursa olsun geçerli test sertifikası
olmayan bir araç satın almayın. (Zaten
aracın ucuz olmasının nedeni de test
sertifikasının olmayışıdır.) Aracı satın
alarak elde edeceğiniz kar emin olun ki
ileride üstleneceğiniz tamir masraflarını
karşılamayacaktır. Geçerli test sertifikası
olan araçların bile herhangi bir sorun
çıkartmayacağı garanti değilken, muayenesi
yaptırılmamış aracın başınıza ne dertler
açabileceğini bir düşünün. Bazı servisler
yetkilerini kötüye kullanarak rüşvet
karşılığında araçlara temiz raporu
vermektedir. Trafik müdürlüğü bunu fark
ettiği takdirde servisin muayene ruhsatı
elinden alınır. Test sertifikası asla bir
aracın tam olarak kusursuz olduğunu
kanıtlamaz. (Muayene esnasında motor ve
vites kutusuna bakılmaz.)
OTOMOBİL SİGORTASI
İngiltere’de Türkiye’deki gibi Kasko ve
Zorunlu Sigorta gibi farklı otomobil
sigortaları yoktur. Tek bir otomobil
sigortası vardır, Türkiye’deki kasko
sigortası gibi tazminat ödeyen bir sigorta
türüdür ve yaptırılması zoruludur.
İngiltere’de sigortasız araç kullanmak ciddi
bir suçtur.
İngiltere’de bozuk yollar nedeniyle diğer
araçların fırlattığı camların arabaların
camlarını kırmasına sık sık rastlanmaktadır.
Sigorta şirketleri sırf bu nedenle her yıl
toplam 1.5 milyon hasar tazminatı
ödemektedir. Genişletilmiş sigorta ayrıca
aracınız tamirde veya bakımda iken
üstlendiğiniz masrafları da karşılayabilir.
Poliçelerde bir takım kısıtlamalar olabilir.
Bu nedenle sigorta şirketinizden tazminat
talep etmeden önce poliçenizi dikkatlice
gözden geçirin. Örneğin bazı poliçelerde
otoparka konulmayan veya gece kilitlenmeyen
araçların çalınması durumunda şirket
tazminat ödemeyi kabul etmemektedir. Araba
kredisi veren kuruluşlar ve leasing’le araba
satan kuruluşlar genişletilmiş araba
sigortasını zorunlu tutmaktadır.
Genişletilmiş sigorta kendi
aracınızın dışında kullandığınız diğer
araçları veya sizin aracınızı kullanan diğer
kişileri de kapsayabilir. Bu kişiler
poliçede ismen de belirtilir. Ancak
genişletilmiş sigorta da eğer başka bir
kimsenin aracını kullanıyorsanız yalnızca
üçüncü kişilerin zararı sigorta kapsamına
girmektedir. Araçta bulunan yolcular için
ayrı ayrı poliçe yaptırmaya gerek yoktur.
Çünkü ingiltere’nin tüm sigorta şirketleri
aracın içindeki herkesi kapsamaktadır. Ancak
çoğu kişinin böyle bir durumdan haberi
olmadığı için araba kazalarında yaralanan
her 3 kişiden ikisi sigorta şirketinden
tazminat alabileceğinin farkında değildir.
Genişletilmiş sigorta da yaralanan ve zarar
gören kimsenin tüm sağlık, ilaç, giyim vs.
gibi masrafları poliçenin kapsamı
dahilindedir. İngiltere’de her 3 araç
sahibinden ikisinin genişletilmiş araba
sigortası vardır.
İngiltere’de araç sigortası
sektöründe yoğun bir rekabet yaşanmaktadır.
Özellikle de son yıllarda direkt satış ve
pazarlamanın yaygınlaşması ile ( Direct
Line, Churchill Insurance, Eagle Star
Direct, Insurance Service gibi şirketler
tarafından uygulanmaktadır.) geleneksel
sigorta brokerlerına ödenen komisyonlar
devri çok gerilerde kalmış ve araçlar daha
düşük fiyatlarla sigortalanmaya
başlanmıştır.
İngiltere’de motorlu araç
sigortası yaptırmak biraz pahalıdır. Ancak
diğer Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında
düşük kalmaktadır. 1994 yılından bu yana
primler %25 artış göstermiştir. Araba
sigortası yaptıracaksanız, piyasayı çok iyi
araştırmanızı ve en hesaplı sigortayı
yaptırmanızı tavsiye ederiz. Deneyimlerimiz
bize en ucuz otomobil sigortasının internet
üzerinden yapıldığını göstermiştir.
www.directlink.com web sitesinden Türk
ehliyetli olanlara dahi çok uygun fiyatlarla
sigorta yapılmaktadır.
Bazı sigorta şirketleri belirli
kategorilerdeki kimselere indirim
yapmaktadır. Örneğin 45-50 yaş arasındaki ve
daha önce kaza yapmamış kimselere indirim
uygulamaktadır.
YOL VERGİSİ (MOTORLU TAŞIT VERGİSİ)
İngiliz politikacılar, vergilere alternatif
isimler koymayı pek severler. Türkiye’de de
uygulanmakta olan Motorlu Taşıt Vergisine
İngiltere Maliye Bakanlığının verdiği
alternatif isim “Road Tax: Yol Vergisi”dir.
1 Mart 2001’den önce trafiğe çıkmış olan
araçlar için silindir hacmi 1549cc’ye
kadar olanların yıllık 110 Sterlin, 1549cc
den büyük araçlar için 165 Sterlindir.
1 Mart 2001’den sonra trafiğe çıkmış
araçların vergileri, yakıtlarının çevreye
verdiği zarara göre vergilendirme
yapılmaktadır. Karbondioksit emisyonu
oranına göre araçlar yıllık 65 Sterlin ile
165 Sterlin arasında bir rakamla
vergilendirilirler.
Motorlu Taşıt vergisi çoğunlukla
postanelerden ödenir. Postanelerden
beyanname ve formları ücretsiz olarak temin
edebilirsiniz. Sakat sürücüler Motorlu Taşıt
Vergisinden muaftırlar.
Verginizi ödedikten sonra
makbuz almayı ihmal etmeyin. Vergi
yükümlülüğünüzü yerine getirdiğinizin kanıtı
olan bu makbuzun arabanızın sol camına
yapıştırılması gerekmektedir. Bu makbuz
genelde yıpranmaması için plastik kılıf
içersine konur, bu kılıfları araba
aksesuarları satan dükkanlardan temin
edebilirsiniz. Motorlu Taşıt Vergisi ile
ilgili bilinmesi gereken hususlardan birisi
de, ödenen verginin yalnızca belirtilen araç
için geçerli olduğu, sene içerisinde
aracınızı satıp yeni bir araç aldığınızda,
verginin diğer araca transfer
edilemeyeceğidir. Aracınız sattıktan sonra
fazladan ödemiş olduğunuz aylar için para
iadesi isteyebilirsiniz. Aksi halde ödemiş
olduğunuz vergiyi yeni alıcıya devretmiş
sayılırsınız.
Motorlu taşıt vergisi
ödememenin cezası 1.000 sterlin + ödenmemiş
vergi borcunun beş katıdır.
Motorlu taşıt vergisi yalnızca trafiğe
çıkarılmayan araçlar için ödenmez. Örneğin
arabanız kendi özel garajınızda bekliyor
veya devlet yolunu işgal etmiyorsa (kısaca
hiç trafiğe çıkmıyor ise) vergi ödemeniz
gerekmez. Ancak bunun için DVLA’ye bilgi
vermelisiniz. (www.dvla.gov.uk)
|
|